Meta Reklam Kütüphanesi: Türkiye'de neyi gösterir, rakipler nasıl incelenir?

Meta Reklam Kütüphanesi nedir, kimler kullanabilir?

Meta Reklam Kütüphanesi, Meta'nın reklam şeffaflığı için tuttuğu, herkese açık ve aranabilir bir reklam veritabanı. Meta'nın tanımına göre kütüphane, Meta teknolojilerinde gösterilen bütün aktif reklamları içeriyor. Facebook ve Instagram'da ücretli ortaklık etiketiyle yayınlanan herkese açık markalı içerikler de ayrı bir bölümde aranabiliyor; bu bölüm 17 Ağustos 2023 ve sonrasında oluşturulan içerikleri kapsıyor. “Facebook reklam kütüphanesi” ya da “Instagram reklam kütüphanesi” diye aranan şey de bu araç: Instagram reklamları ayrı bir kütüphanede değil, aynı yerde listeleniyor.

Kullanmak için reklam hesabı gerekmiyor. Meta'ya göre Reklam Kütüphanesi'ni herkes görüntüleyebilir ve herkes arama yapabilir. İki sınır var: Alkol veya kumar gibi yaş sınırlamalı içerik barındıran reklamların kreatifleri, yaşı tutmayan ya da Facebook'a giriş yapmamış kişilere gösterilmiyor. Arama sonuçlarını indirmek için de Facebook hesabınızla giriş yapıp Hizmet Koşulları'nı kabul etmeniz gerekiyor.

Instagram'dan da aynı yere ulaşabilirsiniz. Instagram'ın yardım sayfasına göre bir hesabın profilinde menü simgesine dokunup Bu Hesap Hakkında'yı seçtiğinizde, Aktif Reklamlar kısmı hesabın Reklam Kütüphanesi'ndeki aktif reklamlarını açıyor. Bu Hesap Hakkında bilgilerini görmek için giriş yapmanız gerekiyor; kütüphanenin kendisi ise girişsiz de açılıyor.

İşletmeler kütüphaneyi en çok iki iş için kullanır: rakiplerin hangi mesajları, teklifleri ve formatları yayında tuttuğunu izlemek ve kendi reklamlarının dışarıdan nasıl göründüğünü kontrol etmek. İkisinde de önce kütüphanenin Türkiye'de neyi gösterip neyi göstermediğini bilmek gerekiyor; görünmeyen veriyi tahminle doldurmak, rakip analizindeki hataların çoğunun kaynağı.

Reklam Kütüphanesi nasıl açılır ve filtrelenir?

Bilgisayarda facebook.com/ads/library adresine gidin. İlk seçim ülke: Meta, belirli bir ülkedeki reklamları görmek için ülke seçicinin kullanılmasını öneriyor. Türkiye'deki rakipleri incelerken Türkiye'yi seçin; rakibiniz yurt dışına da reklam veriyorsa o ülkeyi ayrıca seçerek oradaki reklamlarına bakabilirsiniz. İkinci seçim reklam kategorisi. Ticari reklamlar için tüm reklamlar seçeneğiyle başlayın; sosyal meselelerle, seçimlerle veya siyasetle ilgili reklamlar ayrı bir kategori ve bu kategoride çok daha fazla veri açılıyor. Meta'nın API belgeleri konut, istihdam ile finansal ürün ve hizmetleri de ayrı reklam türleri olarak sayıyor.

Arama kutusuna rakibin Sayfa adını ya da bir anahtar kelime yazabilirsiniz. Meta'ya göre kütüphanede herhangi bir terim, ad veya Sayfa aranabiliyor ve sonuçlarda hem arama terimini içeren reklamlar hem de adında bu terim geçen Sayfaların reklamları çıkabiliyor. Belirli bir rakibi incelerken bu yüzden Sayfa adıyla arayıp sonuçların gerçekten o Sayfaya ait olduğunu kontrol edin. Anahtar kelime aramasını ise bir kategoride kimlerin reklam verdiğini keşfetmek için kullanın. Meta, API belgelerinde arama terimlerini çevirmediğini belirtiyor; Türkçe reklamları Türkçe kelimelerle arayın.

Sonuçları filtrelerle daraltın. Meta'nın yardım ve API belgelerinde sayılan başlıca filtreler şunlar: durum (aktif veya aktif değil), platform, medya türü, dil ve tarih aralığı. API belgelerinde platform seçenekleri arasında Facebook, Instagram, Messenger, Audience Network, WhatsApp ve Threads sayılıyor. Siyasi ve sosyal mesele reklamlarında bunlara bölgeye göre yayın, sorumluluk reddi ve tahmini hedef kitle büyüklüğü gibi filtreler ekleniyor. Bir reklamdaki Reklam detaylarını gör seçeneği ise Sayfanın Hakkında kısmındaki bilgileri ve potansiyel müşteri reklamlarında formun ayrıntılarını gösteriyor; rakibin başvuru formunu nasıl kurguladığını görmek için kullanışlı.

Türkiye'deki bir rakibin reklamlarına ilk kez bakarken şu sırayı izleyebilirsiniz:

• facebook.com/ads/library adresini açın, ülke olarak Türkiye'yi, kategori olarak tüm reklamları seçin.
• Arama kutusuna rakibin Sayfa adını yazın ve sonuçların o Sayfaya ait olduğunu kontrol edin.
• Durum filtresinde aktif reklamları seçin; Türkiye'de durdurulmuş ticari reklamlar listede zaten yer almıyor.
• Platform filtresiyle Instagram'ı veya Facebook'u ayırın, medya türüyle görsel ve video reklamları ayrı ayrı inceleyin.
• Her reklamda Reklam detaylarını gör'ü açın; reklamın birden fazla sürümü varsa sürümlere tek tek bakın.
• Filtre ayarlarınızı not edin; aynı aramayı her hafta aynı ayarlarla tekrarlayacaksınız.

Türkiye'deki ticari reklamlarda ne görünür, AB'de ne değişir?

Meta'nın Reklam Kütüphanesi yardım sayfasındaki tablo reklamları dört grupta ele alıyor: siyasi veya sosyal mesele reklamı olmayan ve AB'ye gösterilmeyen aktif reklamlar, siyasi ve sosyal mesele reklamları, AB'ye ve ilişkili bölgelere gösterilen reklamlar ve Birleşik Krallık'ta gösterilen reklamlar. Yalnızca Türkiye'de yayınlanan ticari bir reklam birinci gruba giriyor. Bu grupta reklam kreatifi ve metni, reklamın yayınlandığı Sayfa, Sayfa şeffaflığı bilgileri, konut, istihdam ve finansal ürünler gibi özel reklam kategorisi işareti ve yalnızca reklamın yayına başladığı tarih görünüyor.

Görünmeyenlerin listesi daha uzun. Harcanan tutar, gösterim aralığı, toplam erişim, yaş ve cinsiyet kırılımı, tahmini hedef kitle büyüklüğü, hedefleme seçimleri ve reklamveren ile ödeyen bilgisi bu grupta yok. Arşiv de yok: Instagram'ın yardım sayfasına göre artık aktif olmayan, durdurulmuş veya iptal edilmiş tanıtımlar Reklam Kütüphanesi'nde gösterilmiyor. Rakibinizin geçen ay yayından kaldırdığı bir reklama bugün kütüphaneden ulaşamazsınız; incelemek istediğiniz reklamı yayındayken kaydetmeniz gerekir.

AB'de tablo değişiyor. Meta, AB Dijital Hizmetler Yasası'ndaki gereklilikler nedeniyle AB'ye ve ilişkili bölgelere gösterilen reklamları kütüphanede gösteriyor ve son gösterimden sonra bir yıl arşivliyor. Bu reklamlarda yayın tarihleri, konum, yaş ve cinsiyet gibi reklam düzeyindeki hedefleme seçimleri, AB'deki toplam erişim ve hedeflenen konuma göre yaş ve cinsiyet kırılımı yer alıyor. AB'yi hedefleyen reklamlarda 5 Haziran 2023'ten beri reklamveren ve ödeyen bilgisi de giriliyor; bu bilgi reklamın kendisinde değil, kütüphanede gösteriliyor. Birleşik Krallık'a gösterilen reklamlarda da benzer bir görünüm var, ödeyen bilgisi hariç.

Bu farkı analizde kullanabilirsiniz. Diyelim ki rakibiniz Türkiye'nin yanında Almanya'ya da satış yapıyor. Ülke olarak Almanya'yı seçtiğinizde rakibin AB'ye gösterdiği reklamların hedefleme ve erişim bilgilerini görürsünüz. Ancak Meta bu reklamlarda yalnızca Birleşik Krallık, AB ve ilişkili bölgelere ait bilgileri gösterdiğini yazıyor; Türkiye'deki hedeflemeyi bu verilerden çıkaramazsınız.

Türkiye'de de bu konuda yasal bir hüküm var: 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesi, 2022'de 7418 sayılı Kanun'la eklenen cümleyle, Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılarına bir reklam kütüphanesi yayınlama yükümlülüğü getiriyor. Türkiye için burada anlattıklarımız Meta'nın yardım ve API belgelerine ve 19 Ekim 2026'da kütüphanede yaptığımız kontrole dayanıyor; görünen alanlar zamanla değişebileceği için kendi aramanızda reklamın ayrıntı penceresine de bakın.

Siyasi reklamlar, Reklam Kütüphanesi Raporu ve API Türkiye'de neyi gösterir?

Sosyal meselelerle, seçimlerle veya siyasetle ilgili reklamlarda kütüphane çok daha fazlasını açıyor. Meta'ya göre bu reklamlar aktif olsun olmasın görünüyor ve 7 yıl saklanıyor. Reklam detaylarında reklamın yayına başladığı tarih ve hâlâ yayında olup olmadığı, gösterim ve harcama aralıkları, reklamı görenlerin yaşa ve cinsiyete göre yüzdesi, gösterildiği konumlar, tahmini hedef kitle büyüklüğü ve ödemeyi kimin yaptığını gösteren sorumluluk reddi yer alıyor. Harcama ve gösterimde tam tutar değil, aralık gösteriliyor.

Türkiye'nin konumu ayrı. Meta'nın ülke listesine göre Türkiye, seçimlerle veya siyasetle ilgili reklamlar için yetkilendirme ve sorumluluk reddi istenen ülkeler arasında; sosyal mesele reklamlarını da kapsayan listede ise yer almıyor. Listedeki nota göre Türkiye'den alınan bu reklamlarda şu anda sorumluluk reddinde yalnızca ad gösteriliyor. Meta, ana amacı bir ürünü satmak veya bir hizmeti tanıtmak olan reklamların sosyal mesele reklamı sayılmayabileceğini de yazıyor. AB'de ise Meta, siyasi reklamlara ilişkin AB düzenlemesi (TTPA) nedeniyle sosyal mesele, seçim ve siyaset reklamlarının oluşturulmasına ve düzenlenmesine artık izin vermiyor.

Reklam Kütüphanesi Raporu yalnızca bu kategoriyi kapsıyor. Meta'ya göre rapor, belirli bir ülkede belirli bir dönemde yayınlanan sosyal mesele, seçim ve siyaset reklamlarının toplu görünümünü veriyor, indirilebiliyor ve bu reklamlar için yetkilendirme isteyen bütün ülkelerde sunuluyor. Raporda toplam Sayfa harcaması, sorumluluk reddine göre harcama ve son 7 günün harcaması yer alıyor. Rakibinizin ticari reklamlarına ne kadar harcadığını bu rapordan öğrenemezsiniz.

API için de aynı sınır geçerli. Meta'nın Reklam Kütüphanesi API'si sayfasına göre API iki grupta özelleştirilmiş arama sunuyor: son 7 yılda dünyanın herhangi bir yerinde yayınlanmış siyasi ve sosyal mesele reklamları ile türünden bağımsız olarak son bir yılda Birleşik Krallık veya AB'de yayınlanmış reklamlar. Geliştirici belgesi de AB'de hiçbir konuma ulaşmamış reklamların yalnızca siyasi veya sosyal mesele reklamıysa döndüğünü yazıyor. Yani yalnızca Türkiye'de yayınlanan ticari reklamları API ile toplayamazsınız; Meta bunun için kütüphanenin kendisini gösteriyor. API'ye erişmek için Facebook hesabıyla kimlik ve konum onayı, bir Meta for Developers hesabı ve bir uygulama gerekiyor.

Rakip reklamları her hafta nasıl incelersiniz?

Kütüphaneye ara sıra göz atmak size birkaç ilginç reklam gösterir ama karar verdirmez. İşe yarayan, aynı rakipleri aynı gün ve aynı filtrelerle izleyip gördüğünüzü kaydetmektir. Türkiye'de durdurulan ticari reklamlar kütüphaneden düştüğü için tuttuğunuz kayıt, elinizdeki tek arşiv olur.

Diyelim ki online ev tekstili satan bir markasınız ve Instagram'da reklam veren beş rakibi izlemek istiyorsunuz. Her pazartesi yarım saat ayırmanız yeterli. İlk hafta bütün aktif reklamları tabloya geçirirsiniz; sonraki haftalarda yalnızca yeni çıkanları, hâlâ yayında olanları ve kaybolanları işaretlersiniz. Birkaç hafta sonra hangi rakibin sürekli yeni kreatif denediğini, hangisinin aynı reklamı aylardır tuttuğunu ve hangi vaadin tekrar tekrar kullanıldığını tablodan okuyabilirsiniz. Rakibin içerik üreticileriyle yaptığı ücretli ortaklıkları ise ayda bir kütüphanenin markalı içerik bölümünden kontrol edin.

Gözlem teste dönüşmezse rutin yarım kalır. Her hafta tablodan en fazla bir veya iki hipotez çıkarın; örneğin “rakiplerin çoğu teslim süresini görselin üstüne yazıyor, biz de bunu kendi varyasyonumuzla deneyelim” gibi. Hipotezi kreatif brief'e çevirip varyasyon üretme akışını yapay zekâ ile reklam oluşturma rehberinde anlattık. Haftalık rutinin adımları şöyle:

• Listeyi sabitleyin: Doğrudan rakiplerinizden ve aynı kitleye reklam veren işletmelerden 5–8 Sayfa seçin; Sayfa adlarını ve bağlantılarını tabloya yazın.
• Aynı filtreyle bakın: Ülke Türkiye, kategori tüm reklamlar, durum aktif. Her hafta aynı gün kontrol edin.
• Farkı işaretleyin: Geçen hafta tabloda olmayan reklamları yeni, artık görünmeyenleri kayboldu olarak işaretleyip haftasını yazın.
• Kanıtı saklayın: Her yeni reklamın ekran görüntüsünü alın ve kütüphane kimliğini not edin; reklam durduğunda kütüphaneden de kalkıyor.
• Kodlayın: Mesaj açısını, teklifi, formatı, ilk saniyede veya ilk satırda söyleneni ve yönlendirilen sayfayı birkaç kelimeyle yazın.
• Teste çevirin: Haftalık özetten bir veya iki hipotez seçin ve kendi hesabınızda kontrollü biçimde deneyin.

Yayına başlama tarihi bir reklamın kazandığını gösterir mi?

Türkiye'deki ticari bir reklam için kütüphanede göreceğiniz tek zaman bilgisi, reklamın yayına başladığı tarih. Rakip analizinde bu tarih genellikle bir ömür sinyali olarak okunur: Bir reklam aylardır yayındaysa reklamveren onu kapatmamış, en azından şimdilik vazgeçmemiş demektir. Para harcanan bir reklamı uzun süre açık tutmak bilinçli bir tercih olabileceği için bu sinyal tamamen boş değil.

Ama tarih tek başına çok az şey kanıtlar. Kütüphane bu reklamlarda harcama, gösterim veya erişim göstermediği için reklamın ne kadar bütçe aldığını bilemezsiniz; düşük bütçeyle aylarca açık kalan bir reklam da aynı tarihi taşır. Yalnızca başlangıç tarihi gösterildiği için reklamın o tarihten beri kesintisiz yayında olup olmadığını da göremezsiniz. Meta'nın API belgeleri tarih alanlarını da birbirinden ayırıyor: Reklamın oluşturulma zamanı yayınlandığı zamanla aynı değil, başlangıç alanı ise reklamverenin yayına başlamak istediği tarihi gösteriyor. Bazı reklamlar birden fazla sürümle veya döngü kartlarıyla yayınlandığı için aynı kaydın hangi sürümünün öne çıktığını da kütüphaneden öğrenemezsiniz.

Uzun yaşayan bir reklamı bu yüzden “kârlı” diye değil, “incelenmeye değer” diye etiketleyin. Aynı mesaj açısının farklı kreatiflerle tekrar tekrar yayına girmesi, tek bir reklamın tarihinden daha güçlü bir işarettir; ama yine de rakibin hangi sonucu aldığını göstermez. Aylardır değişmeyen bir reklam rakip için yorulmuş da olabilir. Kendi hesabınızda yorgunluğu hangi metriklerle teşhis edeceğinizi Meta reklamlarında kreatif yorgunluğu rehberinde anlattık.

Kendi reklamlarınızı Reklam Kütüphanesi'nde nasıl kontrol edersiniz?

Kütüphane, kendi hesabınızın dışarıdan nasıl göründüğünü kontrol etmek için de işe yarar. Sayfanızı Türkiye filtresiyle aradığınızda müşterinin görebileceği aktif reklam listesini görürsünüz. Durdurduğunuzu düşündüğünüz bir reklam hâlâ listedeyse Reklam Yöneticisi'nde yayın durumunu kontrol edin; unutulup açık kalan eski bir kampanya bu yolla fark edilebilir. Reklam Yöneticisi'ndeki kurulum adımlarını Instagram'da reklam verme rehberinde anlattık.

Marka adınızı anahtar kelime olarak da arayın. Sonuçlarda kendi Sayfanız dışında adınızı ya da logonuzu kullanan reklamlar çıkıyorsa inceleyin. Meta, Reklam Standartları'na uymadığını düşündüğünüz reklamları kütüphaneden şikayet edebileceğinizi yazıyor. Fikri mülkiyet hakkınızı ihlal ettiğini düşündüğünüz içerikler için ise Reklam Standartları'nın telif hakkı ve ticari marka bölümü, Fikri Mülkiyet Yardım Merkezi'ni ve Marka Hakları Koruması'nı gösteriyor.

Sayfanızın kütüphanedeki künyesine de bakın. Meta'ya göre bir Sayfayı kütüphanede açtığınızda Sayfanın ne zaman oluşturulduğu ve ad değişikliği geçmişi gibi bilgiler görünüyor; Sayfa şeffaflığı ayrıntıları Sayfayı yöneten kuruluşları ve Sayfanın yönetildiği ana ülkeleri de kapsıyor. Bu ekranda beklemediğiniz bir ülke görürseniz Sayfa erişimlerini gözden geçirin.

Son olarak reklamınızın hangi kategoriye girdiğine dikkat edin. Reklamınız bir seçime, adaya, siyasi bir figüre ya da partiye değiniyorsa Türkiye'de yetkilendirme ve sorumluluk reddi gerekiyor. Meta'ya göre sorumluluk reddi olmadan yayınlanan böyle bir reklam, yetkilendirme tamamlanana kadar duraklatılıyor, reddediliyor ve kütüphaneye ekleniyor; bu kategorideki reklamlar kütüphanede 7 yıl kalıyor.

Google Reklam Şeffaflık Merkezi Meta'nın kütüphanesinden nasıl ayrılır?

Google'daki karşılığı Reklam Şeffaflık Merkezi (Ads Transparency Center). Google'ın Türkiye için yayımladığı reklam şeffaflığı politikasına göre merkez; Arama, Görüntülü Reklam Ağı, Gmail ve YouTube gibi Google platformlarında yayınlanan reklamlar ve bu reklamları yayınlayan reklamverenler için aranabilir bir veri deposu. Reklamverenleri reklamveren ya da web sitesi adıyla arayabiliyor, sonuçları hedeflenen konum ve tarih gibi ölçütlere göre filtreleyebiliyor ve politikalara aykırı bulduğunuz reklamları bildirebiliyorsunuz. Merkeze adstransparency.google.com adresinden ya da bir reklamın yanındaki üç nokta menüsünden, Reklam Merkezim üzerinden ulaşılıyor.

İlk fark arama mantığında: Meta'da reklam metnindeki bir kelimeyle de arayabilirken Google'da arama reklamveren veya web sitesi adıyla yapılıyor. İkinci fark tarihte: Google'ın 2023'teki tanıtım yazısına göre merkezde bir reklamverenin yayınladığı reklamlar, belirli bir bölgede gösterilen reklamlar, reklamın biçimi ve en son gösterildiği tarih görülebiliyor; Meta ise Türkiye'deki ticari reklamlarda başlangıç tarihini gösteriyor. Üçüncü fark reklamveren bilgisinde: Google reklamverenin adını, konumunu ve reklamların ücretini ödeyen tüzel kişiyi gösteriyor; doğrulamayı tamamlayanlar “Doğrulandı”, tamamlamayanlar “Doğrulanmadı” rozetiyle etiketleniyor.

Türkiye açısından en önemli fark veri derinliği. Google'ın Türkiye sürümündeki politika sayfası, belirli ülke ve bölgelerde yayınlanan reklamlar için merkezde hedefleme bilgilerinin, her reklamın toplam alıcı sayısının ve konu etiketinin sunulduğunu, Türkiye'de yayınlanan reklamların verilerine de API erişimi verildiğini yazıyor. Meta'nın Türkiye'deki ticari reklamlarda göstermediği bu alanlara Google tarafında bakmak için bölge olarak Türkiye'yi seçip reklam ayrıntılarını açın. Arama reklamlarının kurulum tarafını Google'da reklam verme rehberinde anlattık.

Rakip reklam analizinde hangi hatalar pahalıya patlar?

En pahalı hata rakibin kreatifini kopyalamak. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 12. maddesi, bir reklamın başka bir reklamın metnini, sloganını, görsel sunumunu, müziğini ve ses efektlerini tüketiciyi yanıltacak ya da karışıklığa yol açacak biçimde taklit etmesini yasaklıyor. 11. madde de başkasının adının, logosunun ve diğer ayırt edici kurumsal kimlik unsurlarının yanıltıcı biçimde kullanılmasına ve bir reklam kampanyasıyla kazanılmış itibardan haksız yararlanmaya izin vermiyor. Meta'nın Reklam Standartları da üçüncü tarafların telif hakkını ve ticari marka hakkını ihlal eden içerikleri yasaklıyor; böyle reklamlar hak sahibinin şikayetinden sonra reddedilebiliyor.

Rakibin adını kendi reklamınızda anmak da ayrı bir risk. Yönetmeliğin 8. maddesine göre karşılaştırmalı reklamda rakibe ait ürün adı, marka, logo ve ticaret unvanına yer verilemiyor; diğer şartları Ticari Reklam Yönetmeliği 2026 rehberinde madde madde anlattık. Kütüphaneden fikir almanın güvenli yolu, rakipte işe yaradığını düşündüğünüz açıyı kendi ürününüzün kanıtıyla ve kendi görsel dilinizle yeniden kurmak. Yapay zekâ araçlarıyla varyasyon üretirken de rakibin görselini girdi olarak vermeyin; brief'i kendi mesajınızdan yazın.

İkinci hata, uzun süredir yayında olan reklamı kârlı sanmak. Kütüphane Türkiye'deki ticari reklamlarda harcama, erişim ve sonuç göstermiyor; rakibin marjını, hedef kitlesini ve dönüşüm oranını bilmeden onun reklamını kendi hesabınız için kanıt saymayın. Üçüncü hata tek bir haftaya bakarak karar vermek, dördüncüsü reklamı yönlendirdiği sayfadan ayrı okumak: Reklamın vaadini sayfa karşılamıyorsa kreatifi örnek almak sizi aynı soruna götürür.

Kütüphanede yalnızca reklamları gördüğünüzü, kampanya yapısını, bütçe dağılımını ve rakibin testlerini görmediğinizi unutmayın. Bu gözlemleri kendi hesabınızdaki test planına bağlamak isterseniz Instagram reklam yönetimi sayfasına göz atabilirsiniz. Mevzuatla ilgili bölümler hukuki görüş değildir; kampanyanıza özel sorular için avukatınıza danışın.