Reklam yasağı olan meslekler: Google ve Instagram'da kim ne yapabilir?

Hangi mesleklerde reklam yasağı var, kural nereden geliyor?

Türk hukukunda “reklam yasağı olan meslekler” başlıklı tek bir liste yok. Yasak her meslekte kendi metninden geliyor: avukatlar için 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi, veteriner hekimler için 6343 sayılı Kanun'un 9. maddesi, eczacı ve diyetisyen dahil sağlık meslek mensupları için 12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik. Türkiye Barolar Birliği ve Türk Eczacıları Birliği gibi meslek kuruluşlarının yönetmelikleri de yasağın ayrıntısını ve disiplin yaptırımını belirliyor.

Takviye edici gıda, kozmetik ve emlakta tablo farklı: reklam serbest, ama ürünün ne vaat edebileceğini ve ilanda hangi bilgilerin bulunacağını sektör mevzuatı çiziyor. Hepsinin üstünde, meslekle bağlantılı reklamlar dahil her ticari reklama uygulanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği duruyor. Hekim ve diş hekimi reklamının ayrıntıları doktor ve diş kliniği reklam yasağı rehberinde anlatılıyor; bu yazı sağlık tarafında o rehberi merkez alıyor ve tekrar etmiyor.

Google ve Meta bu katmanların üstüne kendi kategori kurallarını ekliyor, ama tersini yapmıyor: bir reklamın platformda onaylanması mevzuata uygun olduğunu göstermez. Google'ın Yasal şartlar politikası “reklamlarınızın hedeflediği her bölgenin yerel yasa ve yönetmeliklerine de uymanız gereklidir” diyor; Meta'nın Reklam Standartları da ilgili yasa ve yönetmelikleri anlamayı ve bunlara uymayı reklamverenin sorumluluğu sayıyor. Platformun reddettiği bir reklamı teşhis etmek için Instagram reklamı neden yayınlanmıyor listesine, politika ihlalleri hesabınızı kısıtladıysa Instagram reklam hesabı kapatıldı rehberine bakabilirsiniz.

Ticari Reklam Yönetmeliği ve Reklam Kurulu her sektöre ne getiriyor?

Meslek ve sektör kurallarının yanında herkes için geçerli bir genel rejim var. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesi ticari reklamı “ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı” pazarlama iletişimi olarak tanımlıyor, örtülü reklamı yasaklıyor, iddiaların ispatını reklamverene yüklüyor ve reklam ajanslarıyla mecra kuruluşlarını da bu hükümlere uymakla yükümlü sayıyor. Ayrıntıyı Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği düzenliyor; 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi.

2026 değişikliğinde sekiz alanın hepsini ilgilendiren iki madde öne çıkıyor: yeni eklenen 23/A, sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan reklamda “Reklam” ya da “Tanıtım” ibaresini ve reklam verenin adını zorunlu kılıyor; baştan yazılan 28/B, tüketici yorumlarını yalnızca ürünü satın alanlara açıyor ve satın alımı doğrulanmamış yorumların reklamda kullanılmasını yasaklıyor. Reklam Kurulu'nun 2021 tarihli etkileyici kılavuzu da doktor, diş hekimi, veteriner hekim, eczacı ve sağlık kuruluşlarının mal ve hizmetlerinin influencer'lar tarafından tanıtılmasını kapatıyor (md. 6/1-ç); yönetmeliğin ek 1. maddesine göre kılavuz hükümleri yönetmelikle birlikte uygulanıyor. Değişikliklerin madde madde listesi Ticari Reklam Yönetmeliği 2026 rehberinde.

Bu kurallara uyulup uyulmadığını Reklam Kurulu inceliyor. 6502 sayılı Kanun'un 63. maddesine göre Kurul aykırı reklam için durdurma, aynı yöntemle düzeltme, idari para cezası, üç aya kadar tedbiren durdurma ve içeriğin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi kararı verebiliyor; kararları Ticaret Bakanlığı uyguluyor. Kurulda Türk Eczacıları Birliği, Türk Diş Hekimleri Birliği, Türk Tabipleri Birliği ve Türkiye Barolar Birliği'nin görevlendirdiği üyeler de var. 77. maddeye göre idari para cezası reklamın yayınlandığı mecraya göre kanunda ayrı aralıklarla belirlenmiş; internette yayınlanan aykırı içerik bildirimden sonraki yirmi dört saat içinde kaldırılmazsa Kurul erişimin engellenmesine karar verebiliyor. Kurul kararlarını Reklam Kurulu kararları sayfasında takip edebilirsiniz.

Sektör kuralı ile genel kural birbirinin yerine geçmiyor, üst üste uygulanıyor. Bir sağlık kuruluşunun tanıtımını il sağlık müdürlüğü denetliyor ve idari para cezasını 3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesine göre vali veriyor; aynı reklam 6502 sayılı Kanun kapsamında Reklam Kurulu'nun da önüne gelebilir. Avukatın reklamı baroda, eczacınınki eczacı odasının haysiyet divanında disiplin konusu oluyor.

Avukatlar Google ve Instagram'da reklam verebilir mi?

Hayır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi, avukatların iş elde etmek için reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmasını yasaklıyor; yasak ortak avukatlık bürosu ve avukatlık ortaklığı için de geçerli. Ayrıntı, aynı maddenin öngördüğü Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği'nde. Yönetmeliğin 9 Ağustos 2024'te yeniden yazılan 7. maddesinin (e) bendi, avukatların çevrimiçi mecralarda reklam veremeyeceğini, arama motorlarında üst sıralara çıkmaya yönelik yönlendirici kod, anahtar sözcük, alt alan adı veya sayfa adresi kullanamayacağını ve kendileriyle ilgili içerikleri bedelli ya da bedelsiz öne çıkaramayacağını söylüyor.

Aynı maddenin diğer bentleri sosyal medya alışkanlıklarını da kapsıyor. (b) bendi mesleki kimlikle ilişkilendirilen yaşam, kazanç ve mesleki faaliyetler hakkında reklam niteliğindeki paylaşımları, (c) bendi süren ya da sonuçlanan davaları reklam olabilecek biçimde öne çıkarmayı ve iş elde etme amacıyla herkesin ulaşabileceği genel bilgileri paylaşan yayınları yasaklıyor. Açık kalan alan dar ve tanımlı: (d) bendi ad, soyad, hukuk alanındaki akademik unvan, fotoğraf, sicil numaraları, mesleğe başlama tarihi, mezun olunan üniversite, yabancı dil ve büro iletişim bilgileriyle sınırlı bir internet sitesine izin veriyor. Sitede “referanslar” başlığıyla müvekkil bilgisi verilemiyor, büronun çalıştığı alanlar ise uzmanlık anlamına gelmeyecek biçimde anlatılabiliyor. (a) bendi de büro açılışı ve adres değişikliği gibi gelişmelerin reklam niteliği taşımadan bir kez duyurulmasına imkân tanıyor.

Yönetmeliğin 11. maddesi, üçüncü kişilerin sizin için yaptığı reklama izin vermemeyi ve engel olmayı da yükümlülük sayıyor; bir ajansın kampanyayı sizin adınıza açması sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. TBB Meslek Kuralları aynı çizgide: 7. kural salt ün kazandırmaya yönelen davranışlardan kaçınmayı, 8. kural kendine iş elde etme niteliğindeki her davranıştan çekinmeyi istiyor. Yaptırım baro disiplininden geliyor. Avukatlık Kanunu'nun Aralık 2025'te yeniden düzenlenen 135. maddesi reklam yasağını ihlal etmeyi kınama cezası gerektiren haller arasında sayıyor; aynı listede, mesleki bir iş için çevrim içi mecralar dahil kişilerle ısrarla iletişim kurmaya çalışmak da var. Yönetmeliğin 12. maddesine göre aykırılık tespit edildiğinde baro resen disiplin soruşturması açıyor; 2 Mayıs 2026'da eklenen 12/A maddesiyle de ihlal iddialarını tespit edip ilgili baroya ileten beş kişilik Reklam Yasağı İhlallerini Takip Merkezi kuruldu.

Meta'nın Reklam Standartları'nda hukuki hizmetlere ayrılmış bir bölüm yok; Google da reklamverenden hedeflediği her bölgenin yasalarına uymasını istiyor. Bu yüzden reklamın yayına girmesi baro kurallarına uygun olduğunu göstermiyor. Meta'nın Gizlilik İhlalleri ve Kişisel Nitelikler politikası ayrıca kişinin suç geçmişini ima eden kalıpları reddediyor; politikanın kendi örneklerinden biri “Hüküm giymiş bir suçlu musunuz?” cümlesi.

Diyelim ki iş hukuku alanında çalışan bir büro, “kıdem tazminatı avukatı” aramasında Google reklamıyla görünmek ve Instagram'da sponsorlu bilgilendirme videoları yayınlamak istiyor. 7. maddenin (e) bendi hem çevrimiçi reklamı hem de üst sıraya çıkmaya yönelik anahtar sözcük kullanımını kapatıyor; videolar iş elde etme amacı taşıdığı ölçüde (c) bendine de takılıyor. Mevzuatın açık bıraktığı yol, (d) bendindeki bilgilerle sınırlı bir internet sitesi ve büronun çalıştığı alanların uzmanlık iddiası taşımadan anlatılması. Yönetmeliğin güncel hâlini ve sınırda kalan her içerik fikrini barodan yazılı olarak teyit ettirin.

Eczaneler internette ve sosyal medyada tanıtım yapabilir mi?

Eczanede kural kanun düzeyinde başlıyor. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 24. maddesi ilaçların internet veya başka bir elektronik ortamda satışını yasaklıyor ve eczane eczacıları ile eczaneler adına internet sitesi açılamayacağını söylüyor. Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik bu yasağı 43. maddede tekrarlıyor; 25. maddesi eczane önüne totem, seyyar tabela ya da afiş konulmasını ve vitrine ürün tanıtımı amacıyla ilan yapıştırılmasını, 35. maddesi de nöbetçi eczanelerin haksız rekabete yol açacak şekilde ilan vermesini yasaklıyor.

Meslek kuruluşunun kuralı daha da açık. Türk Eczacıları Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin 15. maddesi şu fiilleri üç günden yüz seksen güne kadar sanat icrasından men cezası gerektiren haller arasında sayıyor: internet ve sosyal medya dahil herhangi bir yolla reklam yapmak, reklam veya promosyon yoluyla satış yapmak, eczane adına internet sitesi açmak ve sosyal medya hesabından ilaç ya da ürün tanıtımı yapmak. 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle Ticari Reklam Yönetmeliği'nin 27. maddesi beşerî tıbbi ürün reklamını genel olarak yasaklıyor; aynı yönetmeliğin 16. maddesi de eczacının bir ürüne sağlık beyanında bulunduğu izlenimini veren reklamı kapatıyor. Ürünü bir influencer'a tanıttırmak da çıkış yolu değil: Reklam Kurulu'nun etkileyici kılavuzu, eczacıların sunduğu mal ve hizmetlerin etkileyiciler tarafından tanıtılamayacağını yazıyor (md. 6/1-ç).

Eczacı, 2025 tarihli sağlık tanıtım yönetmeliğinde sağlık meslek mensubu olarak sayılıyor (md. 4/1-f). Yönetmeliğin sağlık meslek mensuplarına bıraktığı alan; hasta kabul edilen yer ve zaman bilgisi ile sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgilerle sınırlı (md. 4/1-ğ). Ürün ve marka öne çıkarmayan genel bir sağlık bilgisi bu çerçeveye en yakın içerik; yine de eczane adına yürütülen her sosyal medya planını bağlı olduğunuz eczacı odasına sorun.

Platformlar da bu alanı daraltıyor. Google'ın Sağlık hizmetleri ve ilaçlar politikası çevrimiçi eczane reklamını ülke ülke düzenliyor ve sayılan ülkelerde yetkili kuruma kayıt ya da tanınan bir sertifika arıyor; bu ülke listesinde Türkiye yer almıyor ve politika, reklamverenden hedeflediği yerin yerel düzenlemelerini incelemesini istiyor. Meta'nın Uyuşturucular ve İlaçlar politikası çevrimiçi eczanelerden aktif LegitScript sertifikası istiyor; reçetesiz ilaç reklamında bile yerel yasalara uyumu ve 18 yaş altını hedeflememeyi şart koşuyor.

Diyelim ki bir mahalle eczanesi, Instagram hesabında güneş kremlerindeki indirimi duyurup gönderiyi sponsorlu hâle getirmek istiyor. Bu, TEB Disiplin Yönetmeliği'nin saydığı promosyon yoluyla satış ve sosyal medya hesabından ürün tanıtımı fiillerinin tam karşılığı; Meta'nın reklamı onaylaması sonucu değiştirmiyor. Aynı hesapta güneşten korunmayla ilgili, ürün ve marka göstermeyen bir bilgilendirme notu ise yönetmeliğin çizdiği çerçeveye daha yakın; bu ayrımı da paylaşmadan önce odanıza teyit ettirin.

Diyetisyenler sponsorlu paylaşım ve önce/sonra görseli kullanabilir mi?

Diyetisyen, 1219 sayılı Kanun'un ek 13. maddesinde sağlık meslek mensubu olarak tanımlanıyor; bu yüzden hekimlere uygulanan 2025 tarihli tanıtım yönetmeliği diyetisyen için de geçerli (md. 4/1-f). Yönetmeliğin 5. maddesi açık veya örtülü reklamı yasaklıyor: (i) bendi sosyal medyada ve arama motorlarında ücretli, sponsorlu ve öne çıkarmaya yönelik kaydı, (m) bendi ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgisini, (e) bendi danışan teşekkürleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşımı, (d) bendi de sertifikaya dayalı uzmanlık unvanını kapatıyor. Kuralların uygulaması doktor ve diş kliniği rehberinde ayrıntılı anlatılıyor; diyetisyen için de aynı yönetmelik işliyor.

Serbest çalışan diyetisyen için 29 Mart 2025 tarihli Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik de devrede. 19. madde tabela ile basılı ve elektronik materyallerde meslek mensubunun adı ve unvanı dışında başka bir isim, meslek adı ya da “uzman” ibaresi kullanılmasını yasaklıyor; 20. madde talep yaratmaya yönelik tanıtım veya reklamı kapatıyor. Aynı yönetmelik diyetisyen ofisini, yani sağlık meslek hizmet birimini, özel sağlık kuruluşu olarak tanımlıyor (md. 4/1-c). Tanıtım yönetmeliğindeki sağlık tesisi kurallarının, örneğin açılıştan sonraki ilk ay sponsorlu tanıtım istisnasının (md. 5/1-j) ofisinize uygulanıp uygulanmayacağını il sağlık müdürlüğüne sorun.

Önce/sonra görselleri tamamen yasak değil ama şartlı. 7. madde danışanın Ek-1 onam formuyla açık rızasını, sonradan düzeltme yapılmamış ve tarihleri yazılı görüntüyü, yorum, beğeni ve yeniden paylaşımın kapatılmasını istiyor; (j) bendi bu görsellerin sponsorlu ya da ücret verilerek yayınlatılmasını tamamen kapatıyor.

Platform kuralları bunun üstüne geliyor. Meta'nın Sağlık ve Zindelik politikası diyet ve zayıflama reklamlarında 18 yaş ve üzeri hedeflemeyi, sonuç gösteriliyorsa bu sonuca ulaşma süresinin açıkça yazılmasını şart koşuyor; vücudu kıstırarak gösteren yakın çekimleri ve görünüşü aşağılayan ifadeleri kabul etmiyor. Meta, “Diyabet hastası mısınız?” gibi kişinin sağlık durumunu ima eden kalıpları da Kişisel Nitelikler politikasında reddediyor. Google'ın güvenilir olmayan iddialar politikası belirli bir sürede ya da çok az çabayla kilo verileceğini öne süren gerçek dışı iddiaları yasaklıyor; kişiselleştirilmiş reklamcılık politikası da sağlığı hassas ilgi alanı kategorileri arasında sayıyor ve bu kategoride tanıtım yapan reklamverenin Müşteri Eşleştirme ya da verilerinize göre segmentler (eski adıyla yeniden pazarlama) gibi kendi oluşturduğu kitleleri kullanmasına izin vermiyor.

Diyelim ki serbest çalışan bir diyetisyen, danışanının izniyle çekilmiş önce/sonra fotoğrafını “üç ayda 12 kilo” başlığıyla Instagram'da sponsorlu yayınlamak istiyor. Meta'nın kuralları bu reklamı 18 yaş hedeflemesi ve süre bilgisiyle kabul etse bile yönetmeliğin 7. maddesinin (j) bendi görselin sponsorlu yayınını kapatıyor. Organik paylaşımda da onam formu, tarihli ve düzeltilmemiş görüntü ve etkileşime kapalı gönderi şartları sürüyor; danışanın teşekkür mesajını reklam diliyle kullanmak ise 5. maddenin (e) bendine göre ayrıca yasak.

Veteriner hekimler ve klinikler nasıl tanıtım yapabilir?

Veteriner hekimlikte temel kural 6343 sayılı Kanun'un 9. maddesinde: veteriner hekimler çalışma yerlerini ve ihtisaslarını bildiren ilanlar düzenleyebilir, ancak bu ilanların propaganda ve reklam niteliği taşımaması gerekiyor. Kanunun Haziran 2026'da 7584 sayılı Kanun'la yeniden düzenlenen 41. maddesi bu çizgiyi disipline bağlıyor: propaganda ve reklam amacıyla ilan düzenlemek ya da tabela, internet, medya ve sosyal medyada reklam niteliğinde biçim, içerik ve ifade kullanmak yazılı ihtar gerektiriyor.

Aynı madde bazı fiilleri para cezasına bağlıyor: şahsi çıkar için ticari bir ürünün ya da hizmetin tanıtımında yer almak veya reklamına aracılık etmek, uzmanlık belgesi olmadan uzmanmış gibi tanıtım yapmak, mevzuattaki şartlar dışında hayvan satışı yapmak ya da satışa aracılık etmek ve meslektaşlar arasında haksız rekabete yol açmak. Bu rehber hazırlanırken Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nin kendi meslek etiği kurallarının resmî metnine ulaşılamadı; bu bölüm yalnızca kanun ve yönetmelik maddelerine dayanıyor, oda kurallarını bağlı olduğunuz odadan teyit edin.

Klinikte ürün satışı ayrı bir yönetmeliğe tabi. Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik'e göre muayenehane, poliklinik ve hayvan hastaneleri veteriner tıbbi ürünü ancak perakende satış izniyle satabiliyor; internet dahil bu yerler dışında satış yapılamıyor (md. 34). Satış yerleri tabela, afiş, internet sitesi ve sosyal ağlarda ürün sattıklarını belirten ifade kullanamıyor, reklam, kampanya veya tanıtım yapamıyor (md. 37); ürünlerin internet dahil kitlesel iletişim araçlarıyla tanıtımı ve reklamı da yasak (md. 50).

Meta'nın Reklam Standartları'nda veteriner hizmetine ayrılmış bir bölüm yok; Google da yerel yasaya uyumu reklamverene bırakıyor. Meta'nın canlı hayvan satışı politikası kişiler arası satışı kapatıp pet shop, üretici ve barınak gibi meşru işletmelerin tanıtımına izin veriyor; kliniğiniz için bağlayıcı olan ise 6343 sayılı Kanun'un mevzuat dışı hayvan satışına aracılığı disiplin konusu yapması. Reklam Kurulu'nun etkileyici kılavuzu da veteriner hekimlerin sunduğu hizmetlerin influencer'lar tarafından tanıtılmasını kapatıyor (md. 6/1-ç).

Diyelim ki bir veteriner kliniği, aşı haftası için indirim duyurmak ve klinikte sattığı ruhsatlı bir antiparaziter damlayı Instagram'da sponsorlu reklamla öne çıkarmak istiyor. İndirim duyurusu, 9. maddedeki reklam niteliği taşımama şartıyla çelişme riski taşıyor; ürün reklamı ise Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik'in 37. ve 50. maddelerine doğrudan takılıyor. Kliniğin adresini, çalışma saatlerini ve belgeye dayanan ihtisasını sade bir dille duyurmak ise kanunun izin verdiği ilanın içinde kalıyor.

Saç ekimi ve estetik uygulamalarında reklam serbest mi?

Hayır; bu işlemler sağlık hizmeti olduğu için hekim reklamıyla aynı rejime giriyor. 2023 tarihli Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik'e göre saç ekimi birimi yalnızca hastane, tıp merkezi veya poliklinik gibi bir sağlık kuruluşu bünyesinde, faaliyet izin belgesiyle açılabiliyor (md. 4 ve 5) ve birimde yalnızca sertifikası Bakanlıkça tescil edilmiş personel çalışabiliyor (md. 9). 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik de estetik ve kozmetik amaçlı sağlık hizmetlerini, tabiplerin yetkinlikleri kapsamında tıp merkezi, poliklinik ve muayenehanede sunulan hizmetler olarak düzenliyor (md. 6/10); tabelada ve internette izin belgesinde olmayan bir uzmanlık dalı yazılamıyor (md. 27).

Bu kuruluşların tanıtımı 2025 tarihli sağlık tanıtım yönetmeliğine tabi. Türkiye'ye yönelik sponsorlu tanıtım kapalı (md. 5/1-i), ücret, indirim ve kampanya bilgisi verilemiyor (md. 5/1-m), önce/sonra görselleri ancak onam, tarih ve zorunlu uyarı cümlesi şartlarıyla ve sponsorsuz paylaşılabiliyor (md. 7). Yetki belgeli sağlık turizmi tesisleri için 8. madde ayrı bir alan açıyor: yurt dışına yönelik ayrı hesap veya sitede, Türkçe dışındaki dillerde sponsorlu tanıtım ve indirim duyurusu yapılabiliyor; hedef kitle olarak yurt içi seçilemiyor ve otomatik hedef kitle tanımlamaları kapatılmak zorunda. Bu şartların ayrıntısı doktor ve diş kliniği reklam yasağı rehberinde.

Yetkisiz bir yerde yapılan işlemin tanıtımı ayrı bir risk taşıyor. Tanıtım yönetmeliğinin 12. maddesi, yetkisiz, izinsiz veya ruhsatsız sağlık hizmeti sunan kişi ve kuruluşların tanıtımı tespit edildiğinde Reklam Kurulu'nda değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığı'na bildirim yapılmasını ve Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasını öngörüyor. Kliniği bir influencer'a tanıttırmak da kapalı: Reklam Kurulu'nun etkileyici kılavuzu sağlık kuruluşlarının sunduğu hizmetlere yönlendirmeyi ve bu hizmetlerin tanıtımını yasaklıyor (md. 6/1-ç).

Meta'nın 22 Temmuz 2026'da güncellenen Sağlık ve Zindelik politikası kozmetik işlem ve ameliyat reklamlarında 18 yaş ve üzeri hedeflemeyi şart koşuyor, saç restorasyonu ve dolguyu örnekler arasında sayıyor ve önce/sonra dönüşümünü gösteren reklamlara da bu yaş sınırıyla izin veriyor. Bu izin Türkiye'deki kuralı değiştirmiyor: sağlık tesisinin görseli yurt içinde sponsorlu yayınlanamıyor. Google'da sağlık hassas ilgi alanı sayıldığı için Müşteri Eşleştirme ve verilerinize göre segmentler gibi reklamveren kitleleri bu kampanyalarda kullanılamıyor.

Diyelim ki İstanbul'daki bir tıp merkezinin saç ekimi birimi hem Türkiye'den hem Almanya'dan hasta kabul etmek istiyor. Türkiye'ye yönelik tarafta mevzuatın açık bıraktığı yol sponsorsuz, fiyatsız ve 7. maddedeki görsel şartlarına uyan bir tanıtım. Sağlık turizmi yetki belgesi varsa Almanya'ya yönelik ayrı bir hesap açılıp Almanca sponsorlu reklam verilebilir; bu kampanyada konum yalnızca yurt dışı seçilmeli, otomatik hedef kitle seçenekleri kapatılmalı, hesapta yetki belgesi ve HealthTürkiye logosu yer almalı.

Takviye edici gıda reklamında hangi iddialar yasak?

Takviye edici gıda, 5996 sayılı Kanun'a göre normal beslenmeyi takviye etmek için hazırlanmış, günlük alım dozu belirlenmiş bir gıda (md. 3). Reklamı serbest, ama içeriğini birkaç metin birlikte sınırlıyor. Kanunun 24. maddesi gıdanın tanıtımının ve reklamının tüketiciyi yanıltamayacağını, 23. maddesi etikette, tanıtımda veya reklamda sağlık beyanı kullanılmasına Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) izin verdiğini söylüyor. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7. maddesi de gıdaya hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliği atfedilmesini yasaklıyor ve bu kuralı reklama da uyguluyor.

Sağlık beyanının nasıl kullanılacağını TİTCK'nin Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmeliği belirliyor. 10. maddeye göre yalnızca TİTCK kılavuzunun eklerinde yer alan sağlık beyanları kullanılabiliyor. 5. madde beyanın belirsiz, yanlış veya yanıltıcı olmasını yasaklıyor ve beyanı, dengeli beslenmenin önemini belirten ifadeye ve beyan edilen etki için tüketilmesi gereken miktara bağlıyor; bu bilgiler etikette, etiket yoksa sunumda ve reklamda yer almalı. Aynı madde üç tür beyanı kesin olarak kapatıyor: ürün tüketilmezse sağlığın olumsuz etkileneceğini ileri sürenler, kilo kaybının miktarına veya oranına atıf yapanlar ve tanık deneyimine ya da kurum onayına dayanan teşekkür, övgü veya tavsiye ifadeleri.

Ticari Reklam Yönetmeliği'nde 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklik iki yönde işledi. 27. maddeye, takviye edici gıdanın normal beslenme kapsamındaki gıdaların yerine geçtiği izlenimini veren reklamı yasaklayan bir fıkra eklendi. Öte yandan 2017'den beri 8. maddenin üçüncü fıkrasında duran “Takviye edici gıdaların karşılaştırmalı reklamı ise hiçbir şekilde yapılamaz.” cümlesi yürürlükten kaldırıldı; artık gıdada olduğu gibi takviyede de yalnızca sağlık beyanı kapsamındaki hususlar karşılaştırılamıyor. 16. madde doktor, diş hekimi, veteriner hekim veya eczacının bir ürüne sağlık beyanında bulunduğu izlenimini veren görüntü ve ifadeleri, 28/B maddesi de mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren tüketici yorumlarının yayınlanmasını yasaklıyor. Değişikliğin tamamı için Ticari Reklam Yönetmeliği 2026 rehberine bakabilirsiniz.

Google'ın Sağlık hizmetleri ve ilaçlar politikasındaki onaylanmamış maddeler bölümü, reçeteli ilaç kadar etkili olduğu ima edilen ürünlerin ve bir hastalığı önlemek ya da tedavi etmek için güvenli veya etkili olduğu ima edilerek pazarlanan onaysız ürünlerin tanıtımına izin vermiyor. Meta'nın Uyuşturucular ve İlaçlar politikası zararlı olabilecek besin takviyelerinin satışını ve tüketimini teşvik eden reklamları yasaklıyor; zayıflama ya da kilo alma amaçlı ürünlerde Sağlık ve Zindelik politikasındaki 18 yaş kuralı devreye giriyor.

Diyelim ki bir marka, magnezyum takviyesini “uykusuzluğa son”, “eczacı önerisi” ve “öğün yerine tek kapsül” sloganlarıyla tanıtmak istiyor. İlk slogan bir rahatsızlığı ortadan kaldırma iddiası taşıdığı için Gıda Etiketleme Yönetmeliği'nin 7. maddesine takılıyor ve TİTCK kılavuzunun eklerinde yer almadığı sürece sağlık beyanı olarak da kullanılamıyor; ikincisi Ticari Reklam Yönetmeliği'nin 16. maddesine, üçüncüsü normal beslenmenin yerine geçme izlenimi verdiği için 27. maddeye takılıyor. Kılavuz ekindeki beyan kalıbını dengeli beslenme ifadesi ve günlük tüketim miktarıyla birlikte kullanmak ise yönetmeliğin açık bıraktığı yol.

Kozmetik ürün reklamında hangi iddialar kullanılamaz?

Kozmetik ürün reklamı serbest; sınır, ürünün vaat edebileceği şeyde. Kozmetik Ürünler Yönetmeliği kozmetiği, vücudun dış kısımlarını temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek, korumak, iyi durumda tutmak veya vücut kokularını düzeltmek için hazırlanmış ürün olarak tanımlıyor (md. 4/1-ö). 23. madde etiketleme, tanıtım ve reklamda ürünün sahip olmadığı özellik veya işlevleri ima eden metin, ad, marka, resim ve işaretleri yasaklıyor; TİTCK de iddialar için ulusal ortak kriterler listesi oluşturup buna aykırı ürünler hakkında tedbir alıyor. “Hayvanlar üzerinde test edilmemiştir” ifadesi de ancak aynı maddedeki şartlar sağlanırsa kullanılabiliyor.

Ticari Reklam Yönetmeliği bu çerçeveyi tamamlıyor. 9. madde iddiaların doğruluğunu ispat yükünü reklamverene veriyor ve doğrulanabilir iddiaların bilimsel geçerliliği olan belgelerle kanıtlanmasını istiyor; 16. madde “dermatolog önerisi” gibi bir doktorun sağlık beyanında bulunduğu izlenimini veren ifadeleri kapatıyor. 1 Ağustos 2026'dan beri 17. madde “doğa dostu” gibi genel çevresel ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılmasını yasaklıyor ve çevresel beyandaki sertifika ve onayların yetkili kuruluş belgesiyle ispatını şart koşuyor. Influencer iş birliklerinde Reklam Kurulu'nun etkileyici kılavuzu, ürün reklamında filtre ya da efekt kullanıldıysa bunun açıkça belirtilmesini istiyor (md. 6/1-f). Kurallara uymayanlar hakkında Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'nin 35. maddesi 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve ilgili kanunların yaptırımlarını uyguluyor.

Meta'nın Sağlık ve Zindelik politikası krem, makyaj ve saç ürünleri gibi kalıcı olmayan kozmetikleri 18 yaş kuralının dışında tutuyor; cilt rengini kalıcı olarak değiştiren beyazlatma ürünlerinin tanıtımını ise yasaklıyor ve görünüşü aşağılayan ifadeleri kabul etmiyor. Google'ın güvenilir olmayan iddialar politikası kullanıcıda gerçek dışı bir sonuç beklentisi yaratan iddiaları reddediyor.

Diyelim ki bir cilt bakım markası serumunu “sivilceyi tedavi eder”, “dermatolog önerisi” ve “tamamen doğa dostu” diye tanıtmak istiyor. “Tedavi eder” ifadesi kozmetiğin tanımındaki amaçların dışına çıkıp ürünün sahip olmadığı bir işlevi ima ettiği için 23. maddeye takılma riski taşıyor; “dermatolog önerisi” 16. maddeye, açıklamasız “doğa dostu” 17. maddeye takılıyor. Daha güvenli metin, ürünün kozmetik işlevini anlatan ve her iddiasının arkasında test raporu bulunan metin.

Emlak ilanında ve sponsorlu gönderide hangi kurallar geçerli?

Emlakta reklam yasak değil, ama kimin ilan verebileceği ve ilanda ne yazacağı kurala bağlı. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre taşınmaz ticareti yalnızca yetki belgesine sahip işletmelerce yapılabiliyor (md. 5) ve hizmet, iş sahibiyle yazılı olarak yapılan yetkilendirme sözleşmesine dayanıyor (md. 15). 14. madde ilanlar için dört kural koyuyor: yetkili olunmayan taşınmaza ilan verilemez; ilanda yetkilendirme sözleşmesine aykırı bilgi bulunamaz; taşınmaz satılınca, kiralanınca ya da sözleşme bitince ilan üç gün içinde kaldırılır; ilanda yetki belgesi numarası, işletme adı, il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgileri, sözleşmedeki temel taşınmaz bilgileri, iletişim bilgisi ve varsa enerji kimlik bilgisi kolay okunur biçimde yer alır.

İnternet ilanları için 12. madde ek yükümlülük getiriyor: ilan veren işletme yanıltıcı bilgi vermemekle, ilan platformu da ilanı yayımlamadan önce taşınmazın ilan verene ait olduğunu ya da sahibinin onu yetkilendirdiğini doğrulamakla yükümlü. Ticaret Bakanlığı bu doğrulamayı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile yürütüyor; Bakanlığın Eylül 2024 duyurusuna göre 1 Ocak 2025'ten beri emlak işletmesi, ev sahibinin e-Devlet üzerinden verdiği yetki olmadan ilan platformuna ilan giremiyor. 2025'te eklenen bir fıkra da genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan ve haklı sebebe dayanmayan fiyat artışını yasaklıyor (md. 12/3). Konut reklamında fiyat veriliyorsa Ticari Reklam Yönetmeliği'nin 27. maddesine göre brüt ve net alan da gösterilmeli; denetim ve idari para cezası yetkisi Ticaret Bakanlığı'nda (md. 22).

Google'ın kişiselleştirilmiş reklamcılık politikasındaki konut kısıtları, yani yaş, cinsiyet, medeni durum ve posta koduna göre hedefleme yasağı, yalnızca ABD ve Kanada için geçerli. Meta da konut reklamlarını özel reklam kategorisi olarak işaretleme zorunluluğunu ABD'de bulunan ya da ABD'yi, Kanada'yı veya Avrupa'nın belirli bölgelerini hedefleyen reklamverenlerle sınırlıyor. Meta'nın Ayrımcı Uygulamalar politikasındaki yasak ise bu coğrafi sınıra bağlanmamış: barınmayla bağlantılı reklamlarda ırk, etnik köken, din, yaş, cinsiyet, aile durumu veya engellilik gibi özelliklere dayalı ayrımcılık yapılamaz.

Diyelim ki bir emlak ofisi, sahibinden yetki aldığı bir daireyi hem bir ilan sitesinde hem de Instagram'da sponsorlu videoyla tanıtmak istiyor. İlan sitesi için ev sahibinin ofisi e-Devlet üzerinden yetkilendirmesi gerekiyor; Bakanlığa göre bu yetki, yönetmeliğin istediği yetkilendirme sözleşmesinin yerine geçmiyor. 14. madde ilanın yayınlandığı mecrayı ayırmadığı için Instagram videosunun açıklamasına da yetki belgesi numarasını, işletme adını ve konum bilgilerini koymak en güvenli okuma; videoda fiyat söyleniyorsa brüt ve net metrekare de yer almalı.

Reklamı yayına almadan önce neyi kontrol etmelisiniz?

Bu sekiz alanda dijital çalışmanın sırası aynı: önce mesleğin ve ürünün kuralı, sonra platform politikası, en son kreatif. Reklamın kapalı olduğu mesleklerde iş, mevzuatın açık bıraktığı alanı doğru doldurmaya dönüşüyor; güncel iletişim bilgileri, izin verilen bilgilerle sınırlı bir internet sitesi ve reklam niteliği taşımayan içerik bu alanın içinde. Reklamın serbest olduğu sektörlerde kampanya kurulumu ve ölçüm desteği arıyorsanız yerel işletme reklam danışmanlığı sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.

Bu liste hukuki görüş yerine geçmez; yayından önce şu soruların cevabı yazılı olarak elinizde olsun:

• Mesleğinizin kanunu veya yönetmeliği reklamı tamamen mi kapatıyor, yoksa tanıtımın sınırını mı çiziyor?
• Bağlı olduğunuz baro, oda veya birliğin güncel kuralını okudunuz mu; sınırdaki içerik için yazılı görüş aldınız mı?
• Sponsorlu yayın, öne çıkarma ve anahtar kelime hedeflemesi mesleğiniz için açık mı?
• Metinde fiyat, indirim, kampanya, tedavi iddiası, uzmanlık iddiası ya da doktor veya eczacı önerisi izlenimi var mı?
• Görselde hasta, danışan veya müşteri varsa yazılı rızası, tarihi ve düzeltilmemiş hâli dosyada mı?
• Takviye ve kozmetikte her iddianın arkasında kılavuz maddesi ya da test raporu var mı?
• Emlak ilanında yetki belgesi numarası, konum bilgileri ve ev sahibinin yetkisi tamam mı?
• Google ve Meta'da yaş hedeflemesi, hassas kategori ve kişisel nitelik kurallarını kontrol ettiniz mi?
• Yayından sonra yorumları, iş birliği paylaşımlarını ve etiketleri düzenli izleyen biri var mı?